بررسی فرمان آتش به اختیار رهبری و تحلیل اهداف برای این فرمان
مقدمه:
رهبر انقلاب در دیدار رمضانی با دانشجویان، آنها را به تلاش جدی و همهجانبه برای غلبه دادن گفتمان انقلاب در دانشگاه توصیه نمودند. ایشان در ضمن این بحث فرمودند: «من به همهی آن هستههای فکری و عملیِ جهادی، فکری، فرهنگی در سرتاسر کشور مرتّباً میگویم: هرکدام کار کنید؛ مستقل و بهقول میدان جنگ، آتشبهاختیار.» پس از بیانات رهبر انقلاب، در روزهای اخیر شاهد برداشتهایی بودیم که بیش از تمرکز بر مفهوم، متمرکز بر منطوق باشد و چه بسا حتی با معنای ظاهری کلام رهبری نیز قابل تطبیق نبود. گروهی با رویکرد تقلیل گرایانه، تاکیدات صریح رهبر انقلاب که تذکرات صریحتر از همیشه همراه بود، سخنان ایشان را ناظر بر فعالیتهای حداقلیِ فرهنگی قلمداد کردند. بدین معنا که به سایر بندهای دیگر سخنان ایشان توجهی نکردند؛ اینکه جای اصل و فرع مساله فرهنگی جابجا شده است، اینکه در قدرت تشخیص اختلال ایجاد شده و مسائل کم اهمیت در سیاستگذاری فرهنگی جای مسائل مهم را گرفته است، مسائلی است که در رویکرد تقلیل گرایانه به سخنان رهبری به آن اشاره نشده است.
اگر آن گونه که مشاور فرهنگی دکتر روخانی معتقد است سخنان رهبری فصل الخطاب است، اکنون دولت وظیفه دارد این اختلال در سیاستگذاری فرهنگی را علاج کند، البته نه تنها دولت، بلکه هم نهادهایی که در امر سیاستگذاری فرهنگی مدخلیت دارند، باید بنشینند و ببینند در کجاها اختلال ایجاد شده است؟ کجا مسائل مهم را کناری گذارده اند و مسائل فرعی را جایگزین کرده اند!
در مقابل، گروهی با رویکردی کل گرایانه، منویات رهبر انقلاب را قائل بر ورود آتش به اختیار به تمامی عرصهها قلمداد کرده اند و قائلند که گویا در هر حوزه ای با هر ابزاری برای خلق هر محتوا و یا کالای فرهنگی و یا ممانعت از خلق کالایی فرهنگی اقدام نمایند. در حالی که ابدا مشی سیاسی رهبر انقلاب چنین استفاده ای از واژه آتش به اختیار را به ذهن متبادر نمی کند. آتش به اختیار بودن، اولا در جایی است که اختلال ایجاد شده است و مرجع تصمیم گیرنده قصد برطرف کردن اختلال یا اهمیت قائل شدن برای مسائل مهم را ندارد، در چنین بزنگاهی، در چارچوب قانون، می توان در جهت امور ایجابی و آفرینش و خلاقیت های فرهنگی عمل کرد، تاکید می شود در جهت امور ایجابی و نه سلبی. چرا که برخورد و ممانعت از ایجاد یک کالای فرهنگی بر اساس قانون در چارچوب مختص به خود انجام می شود.
با یک بررسی در بیانات رهبر انقلاب طی سه دهه اخیر، هر دو رویکرد با دیدگاه حضرت آیتالله خامنهای قابل تطبیق نیست. به تعبیر سادهتر آنچه از کلام رهبر انقلاب درباره آتش به اختیار برداشت میشود، نه یک رویکرد محدود و نه یک رویکرد نامحدود در قلمرو فرهنگی است. برای درک بهتر، ابتدا باید به مفهوم «آتش به اختیار» توجه کرد که قطعاً رهبری با دقت این تعبیر را بکار بردهاند.
کلمات کلیدی:
افسران جنگ نرم
فرمان آتش به اختیار
اهداف فرمان آتش به اختیار
حضرت امام خامنه ای (مدظله العالى)
فهرست مطالب
مقدمه: 2
* فکر و عملِ توأمان افسران جنگ نرم 2
* دشمن به سراغ سنگرهای معنوی میآید 2
* معنای «آتش به اختیار» 3
* مهمترین اولویتِ اقدام 3
* الزامات رسیدن به تصمیم درست در شرایط «آتش به اختیار» 4
جهاد برای احیای مناطق محرومی چون سیستان و بلوچستان 8
نقد توسط مراجع فرهنگی بدون تهمت و تکفیر و جنجال آفرینی 8
تمرکز بر مسئله شهدای انقلاب برای دشمن شناسی 9
تقویت مجموعههای خودگردان فرهنگی توسط دستگاههای دولتی 10
استفاده از همه استعدادهای کشور در جهت پیشرفت فرهنگی کشور 10
تشخیص مسائلی اصلی از مسائل فرعی و تمرکز بر مسائل اصلی کشور 11
پی نوشت ها 11